το αιγαίο του μ γ μερακλή

«Το Αιγαίο» του Μ. Γ. Μερακλή

0



Η Φύση, ύστερα από τεκτονικές μεταβολές στην προϊστορία της γης με καταβυθίσεις οροσειρών, που κάποιων οι κορυφές πέρασαν πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας, ξανάπλασε και στερέωσε γεωλογικά το Αιγαίο, το οποίο οι ειδικοί επιστήμονες χαρακτηρίζουν ως το επισημότερο πέλαγος της Μεσογείου ή και όλων των θαλασσών, με το πλήθος των νησιών που προέκυψαν και την εξαίρετη διαμόρφωση των ακτών του. Έπλασε πράγματι η φύση ένα σπάνιας ομορφιάς φυσικό τοπίο, που το ολοκλήρωσαν οι άνθρωποι οι οποίοι το κατοίκησαν, δημιουργώντας στους αιώνες, ήδη από την τρίτη χιλιετηρίδα π.Χ., τον αιγαιακό πολιτισμό, με διάφορες εκδοχές, ώστε οι προϊστορικοί αρχαιολόγοι να διακρίνουν την τρωική, την κυκλαδική, την ελλαδική, την κρητική (μινωική) εκδοχή του.

Ωστόσο, ο άνθρωπος, το «δεινότερον» από όλα τα πλάσματα, όπως τον χαρακτήρισε ο Σοφοκλής, δεν έμεινε αυστηρά έγκλειστος στα νησιά του και δάμασε το πέλαγος, κάνοντας ανοιχτό δρόμο και λεωφόρο του τον «πόντο», περνώντας από τη μιαν ακτή στην απέναντι του Αιγαίου και αντίστροφα. Ο ομηρικός μύθος αποτύπωσε με τρόπο συναρπαστικό αυτόν τον διάπλου, που δεν γινόταν βέβαια μόνο «θεωρίης είνεκεν», όπως θα έλεγε ο Ηρόδοτος, για λόγους τουριστικούς, ούτε για να ξαναπάρουν οι Έλληνες την ωραία Ελένη από την Τροία (οι μεγάλοι μύθοι κρύβουν και μεγάλα και βαθύτερα νοήματα).

Ο Σεφέρης, σ” ένα από τα πιο γνωστά ποιήματά του («Με τον τρόπο του Γ.Σ.», Τετράδια Γυμνασμάτων, 1940), αναπολεί με κατήφεια παλαιά συμβάντα ή βλέπει μπροστά στα μάτια του μνημεία τόπων που ανακαλούν γεγονότα σπουδαία, που ο χρόνος άξιζε να συντηρεί ακόμα τη σημασία και την αξία τους, αλλά τα τύλιξε η φθορά και η απαξίωσή τους. Αναμφίβολα περιλαμβάνει το ποίημα και την τραγικότατη διάβαση των προσφύγων του 1922 μέσω του Αιγαίου πελάγους από τις μικρασιατικές ακτές στα ελληνικά νησιά και τον λοιπό ελλαδικό χώρο. Και δίνει το γεγονός αυτό υποβλητικά παίρνοντας ατόφιον ένα στίχο από τον αισχυλικόν Αγαμέμνονα, «ορώμεν ανθούν πέλαγος Αιγαίον νεκροίς» (στ.659), βαλμένον στα λόγια του κήρυκα, με τα οποία αυτός πληροφορεί την Κλυταιμνήστρα πως ο άντρας της, όταν μαζί με όλο τον στόλο των Αχαιών επέστρεφαν στην Ελλάδα μετά την καταστροφή της Τροίας, σαν από θαύμα σώθηκε με το πλοίο του και το πλήρωμά του ύστερα από τρομερό τυφώνα και θαλασσοταραχή, που κατάπιε τους άλλους, έτσι που με την ανατολή του ήλιου τους είδαν να σκεπάζουν τη θάλασσα σαν νεκρολούλουδα. Το Αιγαίο μνημονεύει ο Αισχύλος και στους Πέρσες, πάλι σαν ένα μαζικόν υγρό τάφο χιλιάδων ανθρώπων, στρατηγών και οπλιτών της Περσίας· κι εδώ βάζει ξανά στο στόμα του αγγελιαφόρου, που πληροφορεί τη μητέρα του Ξέρξη, ανάμεσα στ” άλλα και μια φράση, που μας φέρνει τα μακρινότατα εκείνα χρόνια κοντά μας: Ποτέ άλλοτε μέσα σε μιαν ημέρα δεν χάθηκε ένας τόσο μεγάλος αριθμός («τοσουτάριθμος») ανθρώπων (στ.431-2). Και χώρια από τους πνιγμένους, στη ναυμαχία της Σαλαμίνας, «πλείστοι» πέθαναν ακόμα από τη δίψα και την πείνα (490-1).

Πηγή:diastixo.gr

Share.